Kolka czy coś więcej? Kiedy płacz dziecka to sygnał do lekarza

Kolka ma jedną zdradliwą cechę: rozpoznaje się ją przez wykluczenie. Zanim ktoś powie „to tylko kolka”, ktoś musi sprawdzić, że dziecko jest zdrowe. Najczęściej jest. Ale nie zawsze, a tego „nie zawsze” warto nauczyć się na pamięć. Nie po to, żeby się bać, tylko żeby nie bać się bez powodu i nie przegapić tej jednej sytuacji, która ma znaczenie.

Zasada pierwsza jest prosta: znasz swoje dziecko lepiej niż ktokolwiek inny. Jeśli jego płacz brzmi inaczej niż zwykle, a Ty czujesz, że dzieje się coś złego, zaufaj sobie. Lepiej raz pojechać niepotrzebnie.

Natychmiast: 112 albo SOR

Nie czekaj i nie szukaj odpowiedzi w internecie, jeśli dziecko:

ma słaby, przenikliwy lub nieustający płacz albo płacze zupełnie inaczej niż zwykle,
jest wiotkie, trudno je dobudzić lub nie reaguje,
ma drgawki,
robi się sine, bardzo blade lub marmurkowe albo ma zimną skórę,
ma trudności z oddychaniem: oddycha bardzo szybko, stęka, robi przerwy w oddychaniu, widać wciąganie skóry między żebrami,
ma wybrzuszone ciemiączko lub sztywny kark,
wymiotuje na zielono lub z krwią,
ma krew w stolcu,
ma twardy, bolesny brzuch,
ma napady silnego płaczu, które wracają falami i są coraz mocniejsze, a między nimi jest blade, senne lub wiotkie, wymiotuje albo ma w stolcu krew lub śluz. Tak może wyglądać wgłobienie jelita, stan nagły, najczęściej u dzieci od 5. miesiąca życia,
ma wysypkę, która nie blednie po dociśnięciu szklanką,
przestało jeść,
ma poniżej 3 miesięcy i temperaturę 38°C lub wyższą,
ma bolesny obrzęk w pachwinie lub mosznie,
spadło lub uderzyło się w głowę: poniżej 3 miesięcy zawsze, nawet jeśli wygląda dobrze, a starsze, jeśli zachowuje się inaczej niż zwykle, wymiotuje, jest senne albo nie daje się uspokoić,
ma siniaka albo wyraźnie boli je dotykanie rączki, nóżki lub głowy, a jeszcze się samo nie przemieszcza,
mogło zostać potrząśnięte, nawet jeśli wygląda dobrze.

Nie musisz prowadzić, zwłaszcza w takich nerwach. Poproś kogoś, żeby Cię zawiózł, albo zadzwoń pod 112.

Jeszcze dziś: lekarz

Skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia, a poza godzinami pracy przychodni skorzystaj z nocnej i świątecznej opieki, jeśli dziecko:

ma od 3 do 6 miesięcy i temperaturę 39°C lub wyższą, albo niższą, ale wygląda na chore. Nie czekaj do rana,
wymiotuje chlustem, raz za razem, po kolejnych karmieniach. W pierwszych tygodniach życia trzeba to zawsze sprawdzić,
ma wzdęty, ale miękki brzuch i poza tym czuje się dobrze,
moczy wyraźnie mniej pieluch, ma suche usta, płacze bez łez lub zapadnięte ciemiączko,
je znacznie mniej niż zwykle,
jest ospałe albo wyjątkowo rozdrażnione także poza wieczornymi napadami.

W najbliższych dniach: pediatra

To nie alarm, ale powód, by umówić wizytę, gdy:

martwisz się płaczem albo nic nie pomaga,
czujesz, że sobie nie radzisz (tak, to wystarczający powód),
dziecko słabo przybiera na wadze,
często ulewa i wygląda przy tym na obolałe, ma wysypkę, wyprysk lub wyraźne kłopoty ze stolcami,
płacz zaczął się dopiero po ukończeniu 4 miesięcy albo nadal trwa po tym czasie.

Małe przyczyny, które łatwo przeoczyć

Gdy dziecko płacze inaczej niż zwykle, rozbierz je do naga w dobrym świetle i obejrzyj dokładnie, centymetr po centymetrze. Lekarze szukają wtedy między innymi takich rzeczy:

Włos lub nitka zaciśnięte wokół palca albo siusiaka. Wygląda niewinnie, a może odcinać dopływ krwi. Jeśli miejsce jest opuchnięte, sine albo nie możesz usunąć włosa, jedź do lekarza od razu.
Coś w oku lub drobne zadrapanie rogówki. Oko czerwone, łzawiące, dziecko je mruży. Pokaż je lekarzowi tego samego dnia.
Pęknięcie przy odbycie. Mała szczelina, ślad krwi na pielusze, płacz przy robieniu kupy. Krew w stolcu zawsze pokaż lekarzowi od razu, bo sam nie ustalisz, skąd pochodzi.
Za mało jedzenia. Niezależnie od tego, czy z piersi, czy z butelki. Pomoże ważenie i obserwacja karmienia.

Alergia, refluks i inne „a może to”

Wysypka lub powtarzające się wymioty przy płaczu mogą oznaczać alergię, na przykład na białko mleka krowiego. Krew w stolcu wymaga pilnej oceny, tak jak na liście wyżej. Ulewanie z wyraźnym dyskomfortem bywa refluksem. W obu przypadkach nie zmieniaj niczego na własną rękę: nie przerywaj karmienia piersią, nie wycinaj produktów z diety, nie podawaj leków i nie zmieniaj mleka bez rozmowy z lekarzem.

Niemowlę na wadze, obok mama

Jak przygotować się do wizyty

Nagraj płacz telefonem. Dziecko w gabinecie bywa aniołem, a nagranie mówi więcej niż opis.
Zapisz kilka dni: kiedy zaczyna się płacz, ile trwa, co pomaga.
Policz pieluchy i karmienia.
Weź książeczkę zdrowia z dotychczasowymi pomiarami masy ciała.
Spisz wszystko, co dziecko dostaje: krople, witaminy, zioła, probiotyki.
Powiedz, jak Ty się czujesz. Dobry lekarz o to zapyta, a jeśli nie zapyta, powiedz to sama lub sam.

Lekarz dokładnie obejrzy dziecko, zważy je i sprawdzi, jak rośnie. Przy typowej kolce zwykle nie potrzeba żadnych badań dodatkowych. Jeśli usłyszysz, że dziecko jest zdrowe, to najlepsza wiadomość, jaką można usłyszeć, nawet jeśli wieczorem płacz wróci. Wtedy przydadzą Ci się dwa teksty: co naprawdę wiemy o kolce i plan na najtrudniejsze godziny.

Gdzie szukać pomocy w Polsce

112 lub 999: gdy życie lub zdrowie dziecka jest zagrożone.
Szpitalny oddział ratunkowy (SOR): w stanach nagłych.
Nocna i świąteczna opieka zdrowotna: od poniedziałku do piątku w godzinach 18:00-8:00, w weekendy i święta całą dobę. Możesz pójść do dowolnego punktu, niezależnie od tego, gdzie mieszkasz.
800 190 590: bezpłatna, całodobowa Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ, która powie, gdzie jest najbliższy punkt opieki.
800 70 2222: całodobowe Centrum Wsparcia dla dorosłych w kryzysie psychicznym, jeśli to Ty potrzebujesz pomocy.

Źródła

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Lista objawów nie jest wyczerpująca: jeśli stan dziecka Cię niepokoi, nie czekaj i skontaktuj się z lekarzem.

Natychmiast: 112 albo SOR

Jeszcze dziś: lekarz

W najbliższych dniach: pediatra

Małe przyczyny, które łatwo przeoczyć

Alergia, refluks i inne „a może to”

Jak przygotować się do wizyty

Gdzie szukać pomocy w Polsce

Źródła

Warto przeczytać: